თუ ადამიანი პოლიგრაფიის სფეროში პროფესიულად ჩართული, ხშირად ჰგონია, რომ ბეჭდვის პროცესი უშუალოდ ნივთის დაბეჭდვიდან აკინძვაზე გადადის. სინამდვილეში ბეჭდვის შემდგომი დამუშავება მრავალეტაპიანი პროცესია.
მას შემდეგ, რაც მელანი ქაღალდზე გაშრება, პროდუქტს კიდევ რამდენიმე ეტაპის გავლა მოუწევს, სანამ ნაბეჭდი საბოლოო, ფუნქციურ და ესთეტიკურად დასრულებულ სახეს მიიღებს.
სწორედ ამ ეტაპზეა ყველაზე მნიშვნელოვანი კომპეტენტური გუნდის დახმარება — არასწორად შესრულებულმა პოსტ-ბეჭდვის სამუშაოებმა შესაძლოა საბოლოო პროდუქტი სრულიად გამოუყენებელ მდგომარეობაში მოიყვანოს. სტამბა სეზანის გუნდი უკვე მრავალი წელია ქართულ ბაზარს მრავალმხრივ პოლიგრაფიულ მომსახურებას სთავაზობს და, გამოცდილებიდან გამომდინარე, ბეჭდვის შემდგომი დამუშავების პროცესიც სრულიად გამართული აქვს.
როდესაც საბოლოო პროდუქტს ხელზე მიიღებთ, შეაფასეთ შემდეგი სამი მახასიათებელი — სწორედ მათი მაღალი ხარისხით შესრულება განსაზღვრავს რამდენად კომპეტენტურია სტამბა:
- ფუნქციონალურობა: თუ ჭრის, კვეთისა და აკინძვის პროცესები სწორად წარიმართა, მაშინ პროდუქტი უნაკლოდ უნდა ფუნქციონირებდეს — ყუთი იდეალურად იკეცებოდეს, წიგნი ნაკერამდე იშლებოდეს და ა.შ.
- გამძლეობა: პროდუქტი შესრულებულია ისეთი მასალებისგან, რომელიც მაქსიმალურად იცავს მას ცვეთის, ტენიანობისა და ლაქებისგან. უნდა გაითვალისწინოთ, რომ ეს მახასიათებელი მასალებისთვის ინდივიდუალურია — სტამბამ წინასწარ უნდა აგიხსნათ კონკრეტულად რა მასალისგან რა ეფექტს უნდა ელოდოთ.
- პრემიუმ ეფექტი: საჭიროების შემთხვევაში სტამბას უნდა შეეძლოს ისეთი ტექნიკების გამოყენება, როგორიცაა ხავერდოვანი ლამინაცია ან ფოლგირება. ისინი შეხებისას ქმნის განსაკუთრებით სასიამოვნო შეგრძნებას, ამიტომ ხშირად გამოიყენება პოლიგრაფიული პროდუქტისთვის პრემიუმ იერის მისაცემად.
დამცავი ფენა და ვიზუალური ეფექტები — ლამინაცია, ლაქი და ფოლგირება
ბეჭდვის შემდგომი დამუშავების პირველი ეტაპი პროდუქტის ზედაპირის დამუშავებაა. ამ ყველაზე გავრცელებული ტექნიკა ლამინაცია — ნაბეჭდი პროდუქტი თხელი აპკით იფარება, რომელიც მას დაზიანებისგან იცავს და, პარალელურად, ქმნის ძლიერ ვიზუალურ ეფექტს. არსებობს რამდენიმე სახის ლამინაცია: ყველაზე ცნობილია პრიალა ვარიანტი, რომელიც ზედაპირს სრიალას ხდის, ხოლო ფერებს — უფრო მკვეთრს, მქრქალი (იგივე მატი) — რომელსაც აურეკლავი ეფექტი აქვს და პროდუქტისთვის დახვეწილი იერის მისაცემად იყენებენ, და ხავერდოვანი (Soft-touch) — პრემიუმ ვარიანტი, რომელსაც მატის მსგავსი ვიზუალური ეფექტი აქვს, მაგრამ ქმნის შეხებისას განსაკუთრებით რბილ და სასიამოვნო ზედაპირს.
ვიზუალურად ძლიერი აქცენტების შესაქმნელად გამოიყენება სპეციალური ლაქი (Spot UV), რომელიც პროდუქტის მხოლოდ კონკრეტულ უბნებს (ლოგო, სათაური) ფარავს და ქმნის პრიალა კონტრასტს მქრქალ ზედაპირზე.
ფოლგირება (Foil Stamping) გამოიყენება პროდუქტისთვის გამორჩეულად ძლიერი ვიზუალის შესაქმნელად. ფოლგირების პროცესში გახურებული კლიშე ზედაპირზე მეტალის (ოქროს, ვერცხლის და სხვა ფერის) ფოლგას ასვამს.
ეს ტექნოლოგიების კომბინაცია ხშირად გამოიყენება სხვადასხვა ტიპის პრემიუმ სასაჩუქრე ყუთების დასამზადებლად: მქრქალ ლამინაციაზე დატანილი მბზინავი ფოლგის ლოგო და შერჩევითი ლაქის პატერნები პროდუქტს სამახსოვრო იერს ანიჭებს, რაც ძლიერი ბრენდირების ერთ-ერთი მთავარი ელემენტია.
კიდევ ერთი ტექნიკა, რომელიც ძლიერი ვიზუალური ეფექტის მისაღწევად გამოიყენება რელიეფური დამუშავებაა. მაგალითისთვის, თუ უკვეთავთ ბლოკნოტების დამზადებას გრავირებით, სტამბა სწორედ ამ ტექნიკას იყენებს ტექსტის ყდაზე გამორჩეული სტრუქტურით დასატანად.
ფორმის მიცემა — ჭრა, კვეთა და ჩაღრმავება
ზედაპირის დამუშავების შემდეგ იწყება სტრუქტურული ეტაპი — ნაბეჭდი პროდუქცია საბოლოო ფიზიკურ ფორმას იღებს. დასაწყისისთვის საჭიროა ზუსტი ჭრა, რისთვისაც მაღალი წარმადობის, ციფრულად მართვადი გილიოტინები გამოიყენება. დასაკეცი პროდუქტებისთვის აუცილებელია ქაღალდის ჩაღრმავების (Creasing) პროცესი — სპეციალური დასაკეცი ხაზის გაკეთება, რომელიც მასალას დაკეცვისას გაბზარვისა და დაზიანებისგან დაიცავს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია როდესაც საჭიროა დიდი რაოდენობის ფურცლების მომზადებაა ბეჭდვისთვის, მაგალითად წიგნების, ჟურნალების და კალენდრების დამზადებისას.
თუ პროდუქტი არასტანდარტულ ფორმის დიზაინით მზადდება, საქმეში ერთვება კვეთის (Die-Cutting) ტექნოლოგია. სპეციალურად დამზადებული ფოლადის მჭრელი ფორმების მეშვეობით შესაძლებელია ნებისმიერი სირთულის, არასტანდარტული ფორმის ამოჭრა — ხშირად იყენებენ როგორც შედარებით მარტივი პროდუქციის (მაგ. ორიგინალური ფორმების სავიზიტო ბარათებისა და ეტიკეტების), ისე რთული კონსტრუქციების, მაგალითად მაღალი ხარისხის სასაჩუქრე ჩანთების შესაქმნელად — არა მხოლოდ კორპუსი, არამედ სახელურები და სხვა დეტალებიც ზუსტად უნდა იყოს ამოჭრილი.
საბოლოო ფორმის მიცემა — აწყობა და აკინძვა
პროცესის დასკვნით ეტაპზე ცალკეული ფურცლები ერთიან, ფუნქციურ პროდუქტად იქცევა. დღეს პოპულარულია აკინძვის რამდენიმე მეთოდი:
- სკრეპით აკინძვა (Saddle-Stitching): სწრაფი და ეკონომიური მეთოდი შედარებით თხელი პროდუქციისთვის.
- თერმული წებო (Perfect Binding): გამოიყენება სქელი, რბილყდიანი გამოცემებისთვის, რომლებსაც ბრტყელი, ადვილად დასაბეჭდი ზურგი სჭირდება.
- ძაფით კერვა (Thread-Sewn): ყველაზე გამძლე, პრემიუმ მეთოდი მაგარყდიანი წიგნებისა და ალბომებისთვის. იძლევა სრულიად ბრტყლად გადაშლის საშუალება.
- ზამბარით აკინძვა (Spiral/Wire-O): გვერდების 360 გრადუსით გადაშლის საშუალებას იძლევა, პოპულარულია ბლოკნოტების, კალენდრებისა და კატალოგების ბეჭდვაში.
მეთოდის შერჩევა დამოკიდებულია როგორც პროდუქტის დანიშნულებაზე, ისე ფურცლების რაოდენობაზე. მაგალითად, ჟურნალის ბეჭდვა იყენებს როგორც სკრეპით აკინძვას, ისე თერმულ წებოს — სტამბა ოპტიმალურ მეთოდს იმის მიხედვით ადგენს, რამდენად სქელი და მძიმე იქნება საბოლოო გამოცემა (სკრეპი ფურცლების დიდ დასტას ვერ იჭერს).
ხოლო როდესაც კლიენტის მოთხოვნაა განსაკუთრებით ძვირადღირებული შეხედულების, ხარისხიანი პროდუქტის შექმნა, არჩევანი როგორც წესი ძაფით კერვაზე ჩერდება, იმისდა მიუხედავად რამდენი ფურცელია საბოლოო გამოცემა. დღესდღეობით ძაფის კერვის მეთოდს ყველაზე ხშირად წიგნის ბეჭდვისას იყენებენ, თუმცა დღეს ძაფს საკმაოდ დიდ კონკურენციას უწევს თერმული წებო.
რა ბიუჯეტს გამოყოფთ ბეჭდვის შემდგომ დამუშავებაზე დიდწილად განსაზღვრავს როგორ პროდუქტს მიიღებთ. მიუდექით მას, როგორც სტრატეგიული ინვესტიციას ხარისხში, გამძლეობასა და ადრესატის გამოცდილებაში. წიგნს (და სხვა პოლიგრაფიულ პროდუქტსაც) ყოველთვის პირველ რიგში ყდით განსჯიან — მაღალი ხარისხის დამუშავება ზრდის პროდუქტის ღირებულებას მომხმარებლის თვალში და ქმნის უფრო მყარ, პოზიტიურ შთაბეჭდილებას.